ପ୍ରତିବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବର ୧୪ ରେ ଭାରତ ଶକ୍ତି ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦେଶର ସଫଳତାକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ପାଇଁ “ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ଦିବସ” ପାଳନ କରିଥାଏ। ଏହା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷ, ସମ୍ପ୍ରଦାୟ, ସଂଗଠନ, ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏବଂ ସରକାରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଶକ୍ତି-ଦକ୍ଷ ଅଭ୍ୟାସ ପ୍ରୟୋଗ କରି ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣରେ ସେମାନଙ୍କର ଭୂମିକା ବିଷୟରେ ବିଚାର କରିବାକୁ ଏକ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ | ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ପୁରସ୍କାର ୧୯୯୧ ରେ ଶକ୍ତି ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ, ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପୁରସ୍କାର ମାଧ୍ୟମରେ ଉତ୍ପାଦନକୁ ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସେମାନଙ୍କ ସଫଳତା ପାଇଁ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକୁ ସ୍ୱୀକୃତି ଦେଇଥାଏ। ଶକ୍ତି ସାମର୍ଥ୍ୟ ବ୍ୟୁରୋ (BEE) ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜନ କରିଥାଏ | ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ଦିବସ ଭାବରେ ଏହି ଦିନର ନାମକୁ ସ୍ମରଣୀୟ କରିବା ପାଇଁ ଡିସେମ୍ବର ୧୪, ୧୯୯୧ ରେ ପ୍ରଥମ ପୁରସ୍କାର ବିତରଣ ଉତ୍ସବ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା | ଶକ୍ତିକୁ ଆବଶ୍ୟକ ମୁତାବକ ବ୍ୟବହାର କରି ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ଏହାର ସଂରକ୍ଷଣ କିପରି କରିବା ସେ ଦିଗରେ ସୁଚିନ୍ତିତ ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରିବା ହେଉଛି ଏହି ଦିବସ ପାଳନ ର ମୁଖ୍ୟ ଲକ୍ଷ| ଛୋଟ କାର୍ଯ୍ୟଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ବଡ଼ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାନଙ୍କରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଲାଇଟ୍ ବତି ବନ୍ଦ କରିବା ପରି ଏହା ସବୁକିଛି ଅନ୍ତର୍ଭୂକ୍ତ କରେ। ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଶକ୍ତିକୁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଉପାୟରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଯାହା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଡିର ସାମର୍ଥ୍ୟକୁ ବିପଦରେ ନପକାଇ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଆବଶ୍ୟକତା ପୂରଣ କରିପାରିବ। ଆଜିର ଦୁନିଆରେ, ଯେଉଁଠାରେ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ଶକ୍ତି ସୁରକ୍ଷା ମୁଖ୍ୟ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ, ଜାତୀୟ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ଦିବସ ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଟେ| ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ହ୍ରାସ, ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ ସହାୟତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା | ଦାୟିତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ବ୍ୟବହାର ମାଧ୍ୟମରେ ପରିବେଶ ଆଉହାନର ସାମନା କରିବାର ବେଳ ଆସିଛି ବର୍ତ୍ତମାନ। କେତେକ ପରାମର୍ଶିତ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପଗୁଡ଼ିକ ହେଉଛି: ଲାଇଟ୍ ଏବଂ ଉପକରଣଗୁଡିକ ବ୍ୟବହାର ନହେବାବେଳେ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ; ଶକ୍ତି-ଦକ୍ଷ ଉପକରଣ ବାଛନ୍ତୁ; ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଗାଡ଼ି ମଟର ଉପରେ ବିଶେଷ ନିର୍ଭର ନକରି ଚାଲିବା, ସାଇକେଲ ଚଲାଇବା କିମ୍ବା ସର୍ବସାଧାରଣ ପରିବହନ ବାଛନ୍ତୁ;
ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ଶୋଷିବା ପାଇଁ ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିୟୋଜିତ ହୁଅନ୍ତୁ; ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣର ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଦିଅନ୍ତୁ | ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣର ପ୍ରକୃତ ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଏହାର ଅନାବଶ୍ୟକ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଏଡାଇବା ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସଞ୍ଚୟ କରିବା | “ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ଆମର ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମ୍ କରିବା ଏବଂ ନବୀକରଣ ବା ଅକ୍ଷୟ ଶକ୍ତିର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର କରିବା।”- ହରମାନ୍ ସ୍କିର୍ | କୋଇଲା, ପେଟ୍ରୋଲ, କିରୋସିନ, ଡିଜେଲ ଭଳି ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନ ଜାଳିବା ଫଳରେ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷିତ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ରହିତ ନବୀକରଣ ଶକ୍ତି ଉପରେ ନିର୍ଭର ଶୀତଳ ହେବା ଦ୍ଵାରା ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ତଥା ବିଶ୍ଵତାପନରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରହିପାରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
