ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ : କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (ଏଆଇ)କୁ ନେଇ ଆସିଲା ବଡ ଖବର। ଏଣିକି ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କୋର୍ଟରେ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଏବଂ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟର କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା କମିଟି “ଅଦାଲତରେ କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତାର ବ୍ୟବହାର ୨୦୨୬” ବିଲର ଏକ ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିଛି। ସାରା ଦେଶର ଓକିଲ, ଜନସାଧାରଣ, ନ୍ୟାୟିକ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଜୁନ୍ ୨୦ ତାରିଖ ସୁଦ୍ଧା ସେମାନଙ୍କର ପରାମର୍ଶ ଦାଖଲ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି, ଯାହା ଦ୍ବାରା ତ୍ରୁଟିଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବା ପରେ ଏହାକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇପାରିବ।
ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଦେଶର ବିଭିନ୍ନ କୋର୍ଟରେ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ଏବଂ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ। ଏହା ମାମଲା ପରିଚାଳନା, କାରଣ ତାଲିକା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା, ଶୁଣାଣି ତାରିଖ ସ୍ଥିର କରିବା ଏବଂ ମାମଲାଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେବାରେ ସହାୟତା କରିବ। କୋର୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଟ୍ରାନ୍ସକ୍ରିପସନ, ରାୟ ଏବଂ ଆବେଦନର ଅନୁବାଦ, ଆଇନଗତ ଗବେଷଣା, ଉଦ୍ଧୃତି ଯାଞ୍ଚ ଏବଂ ପ୍ରଶାସନିକ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଏଆଇ ସାହାଯ୍ୟରେ କରାଯାଇପାରିବ। ଡ୍ରାଫ୍ଟ ପ୍ରକାଶ କରିବାରେ, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏଆଇ କୌଣସି ମାମଲାର ଫଳାଫଳ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିପାରିବ ନାହିଁ କିମ୍ବା ବିଚାରପତିଙ୍କ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ଏକ ମାମଲାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ବିଚାରପତିମାନଙ୍କ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିବ।
ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଆଇ କେବଳ କୋର୍ଟରେ ସହାୟକ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଏଆଇ ଦ୍ୱାରା ଲିଖିତ ଯେକୌଣସି ବିଷୟବସ୍ତୁ, ପରାମର୍ଶ, ଅନୁବାଦ ଏବଂ ଏହା ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଟ୍ରାନ୍ସକ୍ରିପସନଗୁଡ଼ିକୁ କେବଳ ଯାଞ୍ଚ ପରେ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ, ଅନ୍ୟଥା ଭୁଲ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଡ୍ରାଫ୍ଟରେ କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଜାମିନର ସମ୍ଭାବନା, ଅଭିଯୁକ୍ତଙ୍କ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଚରଣ, ପୁନରାବୃତ୍ତିର ସମ୍ଭାବନା, ସାକ୍ଷୀଙ୍କ ବିଶ୍ୱସନୀୟତା କିମ୍ବା ମାମଲାର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଫଳାଫଳ ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ପାଇଁ ଏଆଇ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ନାହିଁ।
ସୁପ୍ରିମ କୋର୍ଟ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ କୋର୍ଟରେ କୌଣସି ଏଆଇ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ଏହା “ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ପରିବେଶ ପରୀକ୍ଷା” କରିବ, ଅର୍ଥାତ୍ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବେଶରେ ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବ। ପରୀକ୍ଷା ପାଇଁ ଏଆଇ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଉଟପୁଟ୍ କୌଣସି ପ୍ରକୃତ ନ୍ୟାୟିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା କିମ୍ବା ପ୍ରଶାସନିକ ନିଷ୍ପତ୍ତିରେ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏଆଇ ଡ୍ରାଫ୍ଟରେ ସ୍ୱଚ୍ଛତା ଏବଂ ଦାୟିତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ତଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ଗୋପନୀୟତା ଏବଂ ନ୍ୟାୟିକ ସ୍ୱାଧୀନତା ହେଉଛି ମୂଳଦୁଆ। ଏଆଇ ସହ ଜଡିତ ଯେକୌଣସି ତ୍ରୁଟି, ପକ୍ଷପାତ କିମ୍ବା ଭୁଲ ସୂଚନା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ପାଇଁ ଏକ କମିଟି ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ହୋଇଛି।
